Duyu Bütünleme Bozukluğu

Duyu Bütünleme Bozukluğu

Yazı İçeriği

Duyu bütünleme bozukluğu, duyusal uyaranların işlenmesinde yaşanan sorunlar için kullanılan bir terimdir. Duyu bütünleme bozukluğu olan çocuklar duyusal uyaranlara beklenilenden fazla ya da az tepki vermek, farklı duyuları ayırt emekte güçlük çekmek, motor becerilerde ve koordinasyonda problemler gibi zorluklar yaşayabilmektedir.

Duyu bütünleme terapisi ile, duyu bütünlemede sorun yaşayan çocukların, çevredeki durumlara adapte olabilmesi ve uygun tepkiler üretebilmesi için gerekli destek verilir. Bu sayede hem günlük hayatlarında hem de okulda sosyal iletişimleri ve psikolojik sağlıkları olumlu yönde gelişir.

Duyu Bütünleme Bozukluğu Nedir?

Sinir sistemi duyulardan bilgi alır ve işler. Bu sürece duyu bütünleme denir. Duyu bütünlemede, çevredeki uyaranlar duyusal organlar tarafından algılanır, sinir sistemi tarafından algılanan bilgiler işlenir, işlenen bilgiler doğrultusunda cevap oluşturulur ve son olarak da cevap, hareket, konuşma gibi yöntemlerle ifade edilir.

Duyu bütünleme bozukluğu, bu süreçlerin beklenildiği gibi işlemediği durumu tanımlar. Bu duruma bazen duyusal işlem bozukluğu da denmektedir.

Örneğin, duyu bütünleme bozukluğu olan bir çocuk dokunma duyusuna, yani fiziksel temasa aşırı veya yetersiz yanıt verebilir. Duyusal mesajların kaslarda işlenmesi etkilenirse motor beceriler de etkilenebilir. Ya da ışık veya sese uygun tepki vermekte zorlanabilir. Herhangi bir duyu veya birden fazla duyu etkilenebilir.

Bu nedenle unutmamak gerekir ki, duyu bütünleme bozukluğu her çocukta farklı duyularda ve farklı yoğunlukta ortaya çıkabilir. Önemli olan, sabırlı olup her çocuğun ihtiyaçlarına göre bir yaklaşım belirlenmesi gerekir.

Bebeklerde Duyu Bütünleme Bozukluğu Belirtileri

Bebeklerde duyu bütünleme bozukluğu genellikle duyusal uyaranlara karşı yetersiz veya aşırı duyarlı yanıt vermeye sebep olmaktadır.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda daha az belirgin olabilen duyu bütünleme bozukluğunun diğer etkileri motor planlama ve bilateral koordinasyon gecikmeleri olabilmektedir.

Çocuklara kıyasla bebeklerdeki farklılıkları anlamak daha zor olabilmektedir. Ancak, ebeveynler belirtileri öğrenip bebeklerini yakından gözlemlemeyerek, erken teşhis konulup gerekli terapiye başlanmasını sağlayabilir.

Duyu bütünleme konusunda zorlanan bebeklerde, oturmakta ya da sabit durmakta güçlük, kolay korkmak, yavaş hareket etmek, fiziksel temasa aşırı tepki vermek, hareket ettirildiğinde ağlamak, ellerini bir araya getirmekte zorluk çekmek, yeni şeyleri keşfetmekte sorun yaşamak ya da aşırı aktif olmak gibi birçok farklı belirti görülebilir.

Bebeğinizde, bu belirtilerden en az biri veya birkaç tanesinin olması durumunda Arnavutköy ve Hadımköy’deki merkezlerimize başvurarak detaylı bilgi ve yardım alabilirsiniz.

Duyu Bütünleme Bozukluğu Kontrol Listesi

Duyu bütünleme bozukluğunun belirtileri her duyu için farklı olabilmektedir, bu nedenle de duyu bütünleme bozukluğu her kişide farklı şekilde ve yoğunlukta görülebilir. Duyu bütünleme bozukluğu kontrol listesi, görme, duyma, tat, koku ve dokunma gibi farklı duyular için farklı belirtilere sahiptir.

Görmeyle alakalı belirtiler, boyama yaparken veya yazarken yalnızca çizgilerin içinde kalmak, çift görme veya bulanık görme gibi durumlardan şikâyet etmek, puzzle parçalarını bir araya getirmekte güçlük çekmek, çekmece veya dolaplarda bir şeyi bulmakta zorlanmak, okurken kelime atlamak ve yazarken harfleri ve sayıları tersine çevirmektir.

Duyma ile bağlantılı belirtiler ise, gürültü ile kolayca dikkatin dağılması, söylenen şeyleri anlamakta zorlanmak, yüksek sesle konuşmak, sese karşı korunmak amaçlı kulakları kapatmak, okumakta güçlük çekmek ve sesli ortamlarda mutsuz olmak gibi belirtilerdir.

Tatla alakalı duyu bütünleme sorunları olduğunda yemek olmayan objeleri çiğnemek veya yalamak, emme, çiğneme ve yutma gibi eylemlerde zorlanmak, bazı yemeklerin dokusundan kolayca rahatsız olmak ve bazı yemekleri aşırı isterken bazılarına karşı aşırı seçici olmak gibi durumlar ortaya çıkabilir.

Koku alma duyusu ile ilgili dikkat edilmesi gereken belirtiler çoğu kişinin fark etmediği kokulara olumsuz tepki vermek, bazı yemekleri sadece kokusu nedeniyle yememekte ısrar etmek, parfüm ve kolonya kokularından rahatsız olmak ve bazı oyuncaklarla kokuları nedeniyle oynamamaktır.

Son olarak ise, yüzüne dokunulmasında kaçmak, tutulmaktan hoşlanmamak, saç ve tırnak kesilmesinde güçlük yaşamak, fiziksel temas durumunda aşırı tepki vermek ve aşırı gıdıklanmak gibi belirtiler ise dokunma duyusundan kaynaklı belirtilerdir.

Denge, konuşma, sosyalleşme gibi daha birçok alanda da belirtiler gözlemlenebilmektedir. Ancak, çocuğunuzun temel duyularında yukarıda verilen belirtileri gözlemeniz durumunda bir uzmana başvurmanız gerekmektedir.

Detaylı bilgi almak ve bir uzmana danışmak adına Arnavutköy ve Hadımköy’deki merkezlerimiz ile iletişime geçebilirsiniz.

Duyu Bütünleme Bozukluğu Yetişkinlerde

Çocuklukta tedavi edilmeyen duyusal zorlukları olan çocuklar, duyusal mesajları doğru ve uygun şekilde yorumlamakta zorlanmaya devam eden yetişkinlere dönüşebilir. Bu durumda, duyu bütünleme bozukluğu olan yetişkinler yakın ilişkilerde, işle alakalı aktivitelerde zorluk çekebilir.

Bunun yanı sıra, bu yetişkinler hayatlarının çoğunda belki de farkında olmadan duyu bütünleme bozukluğu ile mücadele ettikleri için depresyon, başarısızlık, sosyal izolasyon ve/veya diğer ikincil duygusal veya sosyal etkiler de yaşayabilirler.

Buna karşın, çocukluk çağında tedavi gören yetişkinler, yeni deneyimler edindikçe veya hayatlarında değişiklikler oldukça tekrardan zorluklar yaşamaya başlayabilirler.

Her iki durumda da yetişkinler için mesleki terapi veya dinleme terapisi gibi doğrudan tedavi ile duyumun algılanma şeklindeki değişiklikler sağlanabilir. Başarısızlığa neden olan ve kaygı ve depresyona yol açan durumları ve bu durumların yoğunluğunu azaltmak için tedavi sırasında stratejiler belirlenebilir. Böylece, yetişkinlikte de kişinin daha mutlu yaşaması ve hayat kalitesinin artması mümkündür.

Duyu Bütünleme Bozukluğu Neden Olur?

Günümüzde duyu bütünleme bozukluğunun neden olduğu tam olarak bilinmektedir fakat araştırmalar sebebinin genetik olabileceğine işaret etmektedir. Bunun yanı sıra doğum esnasındaki komplikasyonlar ve diğer çevresel faktörler de hala araştırılmaktadır.

Duyu bütünleme bozukluğu çoğu zaman otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ile birlikte görülebilmektedir fakat bu durumlar duyu bütünleme bozukluğunun sebebi değildir.